Bewijs Maatschappelijke verantwoordelijkheid

Wanneer ik aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid van leerlingen denk, dan denk ik aan het worden van een goede burger. Omdat ik vanuit mijn werk gewend ben om te werken met het Loopbaan en Burgerschap programma is dat mijn uitgangspunt.

Per dimensie zal ik beschrijven hoe ik daar aandacht aan besteed met de leerlingen.

 

De politiek-juridische dimensie

De politiek-juridische dimensie betreft de bereidheid en het vermogen om deel te nemen aan politieke besluitvorming.

 

In de methodes die worden gebruikt in het basisonderwijs wordt aandacht besteed aan het ontstaan van de democratie en de rechtstaan in Nederland. Dit is ook een onderdeel van het geschiedenis programma. Bij een les uit de methode heb ik een verdiepingsopdracht gemaakt over de huidige politieke partijen. Ik vind het namelijk belangrijk dat leerlingen ook iets weten over de verschillende partijen, omdat ze bijvoorbeeld in het nieuws ook vaak iets over te horen krijgen. Dit draagt bij aan hun ontwikkeling van het vormen van een eigen mening op politiek gebied.

 

Bij de competenties van de politiek-juridische dimensie horen ook de vaardigheden debatteren en argumenten geven ergens voor. Bij alle lessen stimuleer leerlingen om te bedenken en verwoorden waarom ze een bepaald antwoord geven. Tijdens de lessen op het ROC besteed ik daar aandacht aan door leerlingen elkaar te laten beoordelen bij het ‘lesgeven aan elkaar’. We zitten dan in een carré opstelling en op basis van criteria moeten de leerlingen zelf een cijfer geven aan de lesgevers.

 

De economische dimensie

De economische dimensie is in twee deelgebieden uitgesplitst en heeft betrekking op

  • de bereidheid en het vermogen om een bijdrage te leveren aan het arbeidsproces en aan de arbeidsgemeenschap waar men deel van uitmaakt;
  • de bereidheid en het vermogen om op adequate en verantwoorde wijze als consument deel te nemen aan de maatschappij.

 

Wat betreft deze competenties besteed ik er minder aan in het primair onderwijs. Wel zou ik leerlingen bewust maken van het begrip consument en het met ze hebben over waarom je iets wel/niet koopt. De leerlingen hebben bijvoorbeeld allemaal al een telefoon, waarom wil je dan een BlackBerry en geen Iphone?

De leerlingen van het ROC hebben meestal een bijbaan en krijgen soms ook betaald voor hun stage. Wanneer leerlingen te laat zijn koppel dit hieraan, wat denk je dat er gebeurd als je dit op je werk doet? Welke houding past er bij een werknemer/stagiaire?

 

 

De sociaal-maatschappelijke dimensie

De sociaal-maatschappelijke dimensie heeft betrekking op de bereidheid en het vermogen om deel uit te maken van de gemeenschap en daar een actieve bijdrage aan te leveren.

 

Deze dimensie is voor het belangrijkst. Een goede burger heeft respect voor anderen en kan omgaan met de enorme hoeveelheid aan verschillen die er zijn in de samenleving. Behalve aan culturele verschillen denk ik ook aan arm/rijk, laag/hoog opgeleid, woonachtig in een stad/dorp, werknemer/baas, omgaan met gezag enzovoorts. Wanneer je goed omgaan met de verschillen in de samenleving is de kans op ‘problemen’ naar mijn mening kleiner.

 

Met verschillende voorbeelden heb ik in dit portfolio laten zien hoe belangrijk ik het vind dat leerlingen open staan voor elkaar en met elkaars verschillen kunnen omgaan. Daarbij hoort ook dat zij zich bewust zijn van hun eigen kwaliteiten en minderheden. Het doel is om van elkaars kwaliteiten gebruik te maken en begrip te hebben voor de minderheden. In de gymles komt dit vaak naar voren, vooral bij het verschil tussen meisjes en jongens. Deze verschillen maak ik bespreekbaar. M is erg goed in softbal, L. vind het erg moeilijk, wat kunnen we doen om het spel beter te laten lopen?

 

Ook in de reguliere lessen geef ik regelmatig lessen waarbij samengewerkt moet worden. Hierbij worden leerlingen bewust van elkaars kwaliteiten en hoe je in een groep jezelf soms moet aanpassen. Dit heb je in de samenleving ook regelmatig nodig.

 

 

De dimensie vitaal burgerschap

De dimensie vitaal burgerschap heeft betrekking op de bereidheid en het vermogen om te reflecteren op de eigen leefstijl en zorg te dragen voor de eigen vitaliteit als burger en werknemer.

 

Als gymdocent ben ik natuurlijk erg blij met deze dimensie en de erkenning van het belang hiervan. Tijdens de lessen die ik geef hebben we het regelmatig over je leefstijl en welke gevolgen een ongezonde leefstijl heeft. Leerlingen bewegen in mijn lessen, maar maken daarnaast ook opdrachten over voeding en leefstijl.

 

In de reguliere heb ik hier op de stage nog weinig aandacht aan besteed. Ik zie deze dimensie ook wel als specialisme van de gymdocent. Toch denk ik dat hier zeker ook lessen over gegeven kunnen worden in de reguliere lessen en als groepsleerkracht is ook goed om het over sport en voeding te hebben. Wie zit er op een sport? Waarom is dat goed voor je? Welke voeding is gezond/ongezond? Met de huidige situatie wat betreft overgewicht is het zeker belangrijk om het er ook buiten de gymlessen met kinderen (en ouders!) over te hebben.